سـازمـان مـجـاهـدیـن خـلـق ایـران، دیگـر عـاریـه‌دار عـنوان تروریست نخواهد بود

سـازمـان مـجـاهـدیـن خـلـق ایـران، دیگـر عـاریـه‌دار عـنوان تروریست نخواهد بود

 

حکایت غریبی است: از این سو جمهوری اسلامی شروع به فیلترینگ و شدت برخورد با مخالفان کرده است، از آن سو مخالفان دو آتشه‌اش در خارج از کشور تقویت می‌شوند، دیروز هم بسیجی‌ها در ادامه‌ی سلسله تظاهرات خود مقابل سفارتخانه‌های کشورهای مختلف، به سوی سفارت فرانسه روانه شدند تا پیش‌پیش نسبت به خارج کردن رسمی سازمان مجاهدین خلق از فهرست سیاه از سوی اتحادیه‌ی اروپا اعتراض کنند. آنها نه اینکه از اعتراض‌های قبلی خود نتیجه گرفته بودند، این بار نیز آن مسیر را آزمودند! اما با وجود فریادهای اعتراض‌آمیزشان، گوش کسی به عربده‌های یک مشت بی منطق بدهکار نبود و سازمان مجاهدین خلق ایران روز دوشنبه از فهرست سیاه اتحادیه‌ی اروپا خارج شد.

این روز برای اعضای سازمان مجاهدین خلق یک روز فراموش‌نشدنی خواهد بود و برای هوادارانش یک روز خاطره‌انگیز. از این‌جهت که سازمان مجاهدین خلق، تقلای زیادی کرد و از حمایت‌های حقوقی و قانونی زیادی بهره گرفت، تا بتواند به طور منطقی و قانونی در رد ادلّه‌ای که این سازمان را وارد فهرست سیاه کرده بود، اقامه‌ی دعوی کند. حتما مطلع هستید که ورود این سازمان به فهرست سیاه به درخواست وزیر خارجه‌ی بریتانیا، جک استراو بود. اما خروج آن، ابتدا از طریق دادگاه استیناف بریتانیا، سپس تایید حکم توسط دادگاه عالی و حالا توسط شورای وزیران خارجه‌ی اتحادیه‌ی اروپا جنبه‌ی رسمی و اجرایی گرفت.

سازمان مجاهدین خلق؛ همان سازمانی است که برنامه‌ی هسته‌ای حکومت ایران را بر سر زبان‌ها انداخت و از برکت افشاگری آنها، دنیا خطر یک قدرت هسته‌ای را تا اندازه‌ی زیادی از سر گذراند. این بستگی به این قدرت‌ها دارد – که چطور از این آگاهی که در زمان مناسب برخوردار شده‌اند – بهره گیرند، تا از ایجاد یک خطر واقعی جلوگیری کنند.

آن زمان سازمان مجاهدین خلق مقالاتی منتشر کرد که به استدلال‌هایی در مورد چرایی افشاگری‌اش در مورد برنامه‌ی هسته‌ای رژیم می‌پرداخت. این مقالات در پاسخ به آن کسانی بود که این اقدام سازمان مجاهدین خلق را خیانت آشکاری به ملت ایران قلمداد می‌کردند. کینه نسبت به مجاهدین خلق از آن زمان بسیار بیشتر در میان حکومتگران ایران عمق گرفت، تا جایی‌که یکی از شرایط اصلی‌شان برای اینکه غنی‌سازی اورانیوم را به تعلیق در آورند، این بود که سازمان مجاهدین خلق از سوی اتحادیه‌ی اروپایی به عنوان یک سازمان تروریستی قلمداد شود و از فعالیت‌های آن جلوگیری بعمل بیاید. (بنا به قوانینی که پس از ١١ سپتامبر وضع گردید، سخت‌گیری‌های شدیدتری نسبت به سازمان‌هایی که تروریستی تلقی می‌شدند اعمال می‌شد. حتی فعالیت‌هایی که به اعمال تروریستی مربوط نمی‌شد را در بر می‌گرفت.)

متاسفانه در یک اقدام سیاسی، اتحادیه‌ی اروپا با درخواست بریتانیا تصمیم گرفت که تن به درخواستی ننگین بدهد. در آن زمان که هزینه‌های بازگشت از چنین اقدامی را در مقالات متعدد آوردم، به این فکر نمی‌کردم که روزی بیاید که سازمان مجاهدین خلق از این فهرست بیرون آید. دلیل آن را این عنوان کردم که در آنصورت، اتحادیه‌ی اروپا متهم به سیاسی‌کاری در مورد مبارزه با تروریسم می‌شود. حتی اگر در نظر بگیریم که وارد کردن نام سازمان مجاهدین خلق صرفا یک اقدام سیاسی بوده تا بدین‌منظور که از خطر هسته‌ای شدن ایران جلوگیری شود.

اما ظاهرا خردمندان اتحادیه‌ی اروپا پی اتهام‌پراکنی‌ها را به تن‌شان مالیدند و در اقدامی شگفت‌انگیز نام سازمان مجاهدین خلق را که تاکنون بارها بر باقی ماندن آن اصرار ورزیده بودند، از این فهرست زدودند. پیگیری این اقدام برای سازمان مجاهدین خلق چندان آسان نبوده است، آنها تلاش و کوشش حقوقی بسیار زیادی بکار گرفتند تا توانستند حقانیت خود را در مجاری حقوقی به اثبات برسانند.

اگر وارد شدن آنها نتیجه‌ی درخواست وزیر خارجه‌ی زد و بندکاری بود که دوره‌ی مسوولیتش را با ننگ این کار به پایان رساند، امروز در جایی قرار داریم که می‌توانیم بگوییم علاوه بر زدودن عنوان تروریستی بودن از سازمان مجاهدین خلق، ادعا و اتهام آن نیز برای همیشه زدوده شده است. (جک استراو در سال ٢٠٠٤ در پاسخ به تظاهرات هواداران مجاهدین علیه گنجاندن نام سازمان مجاهدین خلق که خواستار زدودن آن بودند، گفته بود که سازمان مجاهدین خلق تروریستی است و تروریستی خواهد ماند.)

دادگاه‌هایی که در آنها به دعوی سازمان مجاهدین خلق برای زدودن از فهرست سیاه رسیدگی می‌شد، علی‌رغم اینکه چندان مورد توجه رسانه‌ها نبود، اما از حجم و سنگینی قابل‌توجهی از لحاظ حقوقی برخوردار بود. چنانچه تیمی تقریبا پر تعداد از وکلای بریتانیایی که بسیاری از آنها از جانب نمایندگان مجلس عوام و اعیان بریتانیا برگزیده شده بودند، دفاع از دعوی سازمان مجاهدین خلق را برعهده داشتند و در مقابل از جمهوری اسلامی نیز افرادی روانه شده بودند.

اکنون نام سازمان مجاهدین خلق ایران از فهرست سیاه، که بعنوان گروه تروریستی در آن بود، زدوده شده است، فهرستی که حماس، گروهی فلسطینی و ببرهای تامیل، گروهی در سریلانکا را شامل می‌شود. هفت سال بود که دادگاه اتحادیه‌ی اروپایی با درخواست کشورهای اروپایی که از درخواست اولیه‌ی بریتانیا تبعیت کرده بودند، حکم به گنجاندن سازمان مجاهدین خلق در فهرست سیاه کرده بود.

بارها در طول این سالها، دلایل اولیه برای گنجاندن نام این سازمان در فهرست سیاه، زیر سوال برده شد. تا جایی‌که در دادگاه استیناف قاضی نسبت به این دلایل که چیزی بیشتر از ادعای مقامات جمهوری اسلامی نبود، ابراز تردید کرد و آن را برای اتهام کافی ندانست. وزیر اطلاعات ایران به عنوان شاهدی علیه سازمان مجاهدین خلق ایران در نظر گرفته شد.

خاوریر سولانا، رئیس سیاست خارجی اتحادیه‌ی اروپایی در اظهارنظری محافظه‌کارانه گفت، "آنچه ما امروز انجام دادیم، اجابت کردن تصمیمی بود که دادگاه اروپایی به آن رای داده بود." خاویر سولانا، مذاکره کننده‌ی ارشد از طرف کشورهای اروپایی با جمهوری اسلامی بوده است و با تشکیل گروه ١+٥ (کشورهای عضو دائم شورای امنیت و آلمان) نمایندگی این گروه را نیز در مذاکرات با سرپرست مذاکره‌کنندگان طرف ایرانی برعهده داشته.

تحلیلگران می‌گویند که سازمان مجاهدین خلق در ایران از پشتیبانی اندکی برخوردار است، چرا که این سازمان در طول جنگ هشت‌ساله‌ی ایران و عراق ١٩٨٨-١٩٨٠ با عراق همکاری می‌کرده است. سازمان مجاهدین خلق همچنان در آمریکا به عنوان یک سازمان ممنوعه تلقی می‌شود.

مریم رجوی، رئیس برگزیده‌ی جناح سیاسی سازمان مجاهدین خلق، شورای ملی مقاومت ایران گفت که این زدودن، شکستی گزنده برای سیاست دلجویی‌کننده نسبت به تهران بوده است، و واشنگتن را به پیروی از آن دعوت کرد. رجوی گفت که پر اهمیت‌تر از هر تغییری در سیاست خارجی رئیس‌جمهوری جدید آمریکا زدودن عنوان تروریستی از سازمان مجاهدین خلق است.

یکی از سخنگویان شورای ملی مقاومت ایران گفت که سازمان مجاهدین خلق ده‌ها میلیون از دارایی‌هایش از جمله ٩ میلیون دلار در فرانسه که توقیف شده بود، اکنون می‌تواند در دسترس قرار گیرد. 

وارد کردن نام سازمان مجاهدین خلق در فهرست سازمان‌های ممنوعه ایالات متحده در زمان بیل کلینتون صورت گرفت که این اقدام را برای نشان دادن گامی مثبت به اصلاح‌طلبان صورت داده شد تا نشانه‌ای از حسن‌نیت باشد، اما ره به جایی نبرد.

ممکن است برای عده‌ای میزان واقعی قدرت سازمان مجاهدین خلق مشخص نباشد. اما می‌توان از طریق معکوس به شناخت آن پی برد. جمهوری اسلامی پس از تهاجم آمریکا به عراق، نامه‌ای محرمانه به ایالات متحده نوشت که از طریق سوئیس به دست آنها رسید. این نامه در سال ٢٠٠٧، از برنامه‌ی شبانه‌ی خبری بی‌بی‌سی (Newsnight)  سر درآورد که در آن، جمهوری اسلامی پیشنهاد داده بود که از پشتیبانی حماس و حزب‌اله دست بردارد، در عوض اقدام غربی‌ها در منحل ساختن و از هم پاشیدن سازمان مجاهدین خلق. بی‌بی‌سی اعلام کرد که آنچه از نامه دریافت می‌شود، آن از سوی عالی‌ترین سطوح رسمی ایران بوده است. این پیشنهاد از سوی دفتر معاون رئیس‌جمهوری آمریکا، دیک چنی رد شد.

با وجود اینچنین حکمی به دلایل متعدد می‌توان نسبت به آن خیلی خوش‌بین نبود:

اول اینکه همانطور که به دلایل سیاسی آن را وارد لیست سیاه کردند، زمانی دیگر و در طی زد و بندی دیگر با رژیم این کار را دوباره انجام دهند. اگر در اینجا اعلام کردند که "رویه‌ی موجود قضایی" آنها را به حذف تروریستی بودن رساند، در آنجا با استناد به اینکه اعلام نکرده‌اند که سازمان مجاهدین خلق تروریستی نیست، بلکه فقط دلایل و استدلال رویه‌ای آن را از اتخاذ چنین تصمیمی (باقی نگه داشتن در لیست سیاه) بیرون ساخت، مجددا به بررسی بپردازند، لکن با شیوه‌ای که به نتیجه‌ی دلخواه‌شان برساند.

دوم اینکه حقوق بشر در اتحادیه‌ی اروپایی سالهاست که به ابزاری برای سر و کار داشتن و بهره‌برداری در موضوعات دیگر بدل شده است، بنابراین آنها در این مرحله خواسته باشند که اعضای این سازمان را که از عراق رانده می‌شوند ماوی دهند. بدین‌ترتیب خواسته باشند نیاز قانونی خود را به چنین حکمی با این تصمیم‌گیری برطرف سازند.

سوم اینکه گزارش‌ها و برخوردهای سزد و با اکراه آنها نسبت به این مساله اصلا شایسته و درخور آن نیست. خصوصا اینکه آنها سالیان سال مجاهدین خلق را در کشورهای مختلف داشته‌اند و تنها هفت سالی است که به دلیل اتخاذ تصمیمی سیاسی آن را سازمانی ممنوعه قلمداد کرده‌اند.

دست‌آخر اینکه هم گزارش‌ها و هم مواضع مقامات کشورهای اروپایی نویدبخش نیست. رویترز با گزارشی در مورد حذف سازمان مجاهدین خلق از فهرست سیاه، در جای‌جای گزارش خود طوری عدم تعلیق غنی‌سازی اورانیوم از جانب ایران و تن ندادن این کشور به روندی معقول و سازنده را آورد که گویی زدودن نام سازمان مجاهدین خلق تصمیمی در مقابل بی‌اعتنایی‌های رژیم است. رویترز در جایی از گزارش خود می‌نویسد، "با این‌حال این تصمیم ممکن است پایانی بر داستان پر فراز و نشیب سالیان طولانی آن نباشد."

___________

سازمان مجاهدین خلق ایران. (در این مقاله با تاریخچه‌ای از این سازمان از ابتدا تا این اواخر آشنا می‌شوید. ترجمه از مقاله‌ی سایت ویکی‌پدیا، دایرة المعارف اینترنتی.)

چرا بریتانیا باید در مورد رسوایی‌اش در مورد ایرانیان شرمسار باشد. (مقاله‌ای که به اصرار داشتن بریتانیا بر باقی گذاشتن سازمان مجاهدین خلق در فهرست سیاه می‌پردازد. البته این مقاله مربوط به یک سال پیش است و اخیرا اصرار و تاکید وزیرخارجه‌ی بریتانیا، دیوید میلیبند برای خارج ساختن سازمان مجاهدین خلق از فهرست سیاه را داشته‌ایم.)

رژیم ملایان بیش از همه در حق مجاهدین خلق جفا کرده است. (مطلبی که حدود پنج سال قبل در پاسخ به نظرات خوانندگان نگاشتم.)

دوست داشتید مجاهدین خلق نیز مثل نهضت آزادی بود؟